Joodse cultuur

Dit is Jeruzalem, de hoofdstad van Israël, de enige stad ter wereld met 70 namen van liefde en verlangen, de stad die in oude kaarten wordt weergegeven als het centrum van de wereld en nog steeds wordt aanbeden als een jonge bruid.​

Ontdek de Joodse cultuur in Israël

Niet zo verwonderlijk, maar het land Israël is verworven met het Joodse geloof. Naast dat er natuurlijk erg veel bezienswaardigheden zijn die te maken hebben met het Joodse geloof, heeft het geloof ook invloed op het openbare leven. Zo zijn winkels en het openbaar vervoer elke week niet of nauwelijks open tijdens de Shabbat en zijn er veel feestdagen waardoor het dagelijks leven stil ligt.

Joodse volk

Veel meer dan alleen een godsdienst – van het Joodse volk wordt vaak gezegd dat ze zich in het midden bevindt van een driehoek, bestaande uit één God, het Land van Israël en hun heilige teksten, de Bijbel.​​​​

Heilige dag: Shabbat

De Shabbat is een heilige dag – zelfs één van de belangrijkste heilige dagen in het Jodendom. Met uitzondering van de Verzoeningsdag (Jom Kipoer), is de Shabbat voor de Joden de heiligste dag, en de enige die wordt vermeld in de Tien Geboden. De naleving van de Shabbat heeft altijd een zeer belangrijke plaats ingenomen in het bestaan van het Joodse volk.​​​

Bar/Bat Mitzwah

Voor veel Joodse ouders en grootouders geeft een Bar / Bat Mitswa in Israël een jonge man of vrouw een onbreekbare verbinding met wat het betekent Joods te zijn.​​

Joodse feestdagen

De Joodse feestdagen worden in Israël officieel en landelijk gevierd. Het Jodendom heeft een eigen kalender, de Joodse kalender, die bestaat uit 12 maanden gebaseerd op de maancyclus. De Hebreeuwse maand begint met de eerste verschijning van de nieuwe maan.

Het Joodse volk

De Bijbel is de oorzaak geweest van de grote invloed die dit kleine volk (circa 13 miljoen mensen) heeft gehad op de cultuur en het geloof in de wereld. De eerste vijf boeken staan bekend als de Thora, dat “leren” betekent, waaraan door de eeuwen heen een enorme hoeveelheid overgeleverde Joodse wijsheid is toegevoegd. Voor veel Joden echter komt de essentie van hun leer neer op een enkel gebod dat zo’n 2000 jaar geleden door een Joodse wijsgeer voor de eerst werd uitgesproken: “Doe anderen niets, waarvan u niet zou willen dat het u wordt aangedaan.”

De Bijbel bevat de Tien Geboden (in het Bijbelse boek Exodus 20:1-13), een moraalleer met niet alleen een verbod op moord en diefstal, maar onder andere ook het gebod om een wekelijkse rustdag aan te houden, de Shabbat, een kenmerk van het Joodse geloof en haar cultuur, en het gebod zijn vader en moeder ter eren. De Bijbel is het fundament voor de leer van Jezus en het christendom en voor het Nieuwe Testament.

In de loop der eeuwen hebben de Joden de Talmoed toegevoegd aan hun heilige teksten. Dit is een commentaar op de Bijbel dat zich vooral ontwikkelde nadat het Joodse Volk was verbannen uit hun thuisland Israël (zie hieronder), en zich zeer bemoeide om de verbinding tot elkaar, tot God en tot hun land te behouden. Het leren uit de Bijbel en de Talmoed, en studie in het algemeen, werd tot een belangrijk element van de Joodse cultuur, net als de oude Hebreeuwse taal van de Bijbel die in de moderne tijd is hernieuwd.

Misschien wel het meest beroemde Bijbelverhaal is de Exodus, waarin Mozes het volk, toen Israëlieten genoemd en in 12 stammen verdeeld, uit de Egyptische slavernij in de vrijheid voerde. De Israëlieten bereikten uiteindelijk het Land van Israël, dat volgens de Bijbel door God aan de eerste patriarch Abraham was beloofd. De Twaalf Stammen komen voort uit Jacob, de kleinzoon van Abraham, ook wel Israël genoemd.

De bekendste gebeurtenis in het leven van Abraham was toen God hem beproefde door van hem te verlangen dat hij zijn zoon Isaak offerde, hoewel God dit Abraham niet werkelijk liet doen.

Uiteindelijk stichtten de Israëlieten een koninkrijk in het land van Israël, onder leiding van Saul, David, Salomo en andere koningen. Het koninkrijk werd uiteindelijk gespleten in een noordelijk en zuidelijk deel. Het Joden in het noordelijke deel werden in 721 voor onze jaartelling door de Assyriërs verbannen. De er levende stammen verdwenen, en werden bekend als de Tien Verloren Stammen.

David is ook een belangrijke Joods religieuze figuur. Hij is de voorvader van de verwachte verlosser (de Messias) en de schrijver van de Psalmen, de meest bewegende religieuze poëzie in de Bijbel. David maakte ook Jeruzalem tot hoofdstad van het Joodse Volk. Hij kocht de grond op de Berg Moriah waar ooit Abraham was beproefd, en waar later de grote Tempel zou worden gebouwd.

Vandaag de dag staat de Berg Moriah bekend als de Tempelberg. Salomo bouwde er in ongeveer 950 voor onze jaartelling de Eerste Tempel, die werd verwoest door de Babyloniërs, die de Joden in 586 voor onze jaartelling uit hun land verbanden. Maar zo’n 50 jaar later keerden de Joden terug en bouwden de Tweede Tempel, die rond de tijd van Jezus door koning Herodes werd verfraaid. In het jaar 70 werd ook deze vernietigd door de Romeinen.

De Tempelberg, waar zich nu de islamitische Rotskoepel en de Al-Aqsa Moskee bevinden, is een van de bekendste plaatsen in Israël, net als de Klaagmuur, het laatste overblijfsel van de tempel van Herodes en een belangrijke Joodse heilige plaats.

Heilige dag: Shabbat

In het hart van Jeruzalem ligt de Oude Stad, die door een muur wordt omringd en is verdeeld in vier wijken – Joods, Armeens, Christelijk en Moslim. Binnen haar muren bevinden zich de belangrijkste heilige plaatsen van de drie grote godsdiensten: de Klaagmuur, die heilig is voor de Joden, de Heilig Grafkerk en de Rotskoepel op de Tempelberg. Het plein van de Klaagmuur wordt door miljoenen gelovigen bezocht. Hier aan de voet van de massieve muur, een overblijfsel van de Heilige Tempel, wordt gebeden en briefjes met innige wensen worden ingeklemd tussen de spleten.

Rond de Klaagmuur bevinden zich nog andere belangrijke Joodse plaatsen – de Tunnels van de Klaagmuur, het unieke Davidson Center, de Joodse Wijk met het prachtige Cardo en de torenhoge, trotse schoonheid uitstralende Citadel van David. Ten zuiden van de Oude Stad ligt de Stad van David, waar het oude Kanaänitische en Israëlitische Jeruzalem ontstond. Dit is een fascinerende plaats waar verbazingwekkende vondsten zorgen voor een onvergetelijke ervaring.

Jeruzalem is ook zeer belangrijk voor het christendom, omdat Jezus Christus hier leefde en stierf. Alleen al de christelijke wijk bevat circa 40 religieuze gebouwen (kerken, kloosters en pelgrimsherbergen). Een van de meest bekende en belangrijke locaties in de christelijke wijk is de Via Dolorosa, de “Lijdensweg” of “Kruisweg”, de laatste weg die Jezus volgens de christelijke traditie aflegde en die voerde van het gerechtsgebouw tot op de heuvel Golgotha, waar hij werd gekruisigd en begraven. Vele pelgrims komen naar Jeruzalem om in de voetstappen te treden van Jezus, langs een route die begint in de islamitische wijk bij de Leeuwenpoort, vervolgens de 14 kruiswegstaties passeert en eindigt bij de Heilig Grafkerk. Enkele van de belangrijkste christelijke relikwieën zijn in deze kerk ondergebracht, zoals de steen der zalving (waar het lichaam van Jezus werd afgelegd voor zijn begrafenis) en het graf van Jezus. De Heilig Grafkerk is een bedevaartsoord voor miljoenen christenen uit de hele wereld.

Ten zuidwesten van de Oude Stad ligt de berg Zion, waar de Dormitio-kerk is gebouwd op de plek waar volgens de christelijke overlevering Maria haar laatste nacht doorbracht. De abdij werd ongeveer 100 jaar geleden gebouwd en in haar kelders bevindt zich een standbeeld van de slapende Maria. Naast de abdij ligt de Zaal van het Laatste Avondmaal, waar Jezus zijn laatste maaltijd tot zich nam.

Ten oosten van de Oude Stad ligt de Olijfberg, waar andere belangrijke christelijke plaatsen te vinden zijn, en verscheidene kerken: de Hemelvaart, Pater Noster, Dominus Flevit, Maria Magdalena, Gethsemane, Lazarus en Abraham’s Klooster. Volgens de christelijke traditie bevindt het Graf van Maria zich in de Kidron-vallei, onder de Olijfberg.

Afgezien van de heilige plaatsen in de Oude Stad, zijn er diverse bezienswaardigheden die zeer de moeite van een bezoek waard zijn. Zo is er de fantastische markt, een feest voor alle zintuigen. Hier vindt u Armeens versierd aardewerk, mooie kralenkettingen, oorspronkelijke kleding, geborduurde kussens, kleurrijke wollen tapijten, kaarsen, schitterend glaswerk en nog veel meer souvenirs. Vanaf de promenade over de oude stadsmuren heeft u een prachtig uitzicht over de Oude Stad en de Nieuwe Stad. Rondleidingen over de muren zijn ook ’s avonds een indrukwekkende belevenis, als de fonkelende lichten van de stad u een onvergetelijk uitzicht bieden. Ook de Armeense wijk heeft zijn eigen unieke charme en is een bezoek waard.

Bar/Bat Mitzwah

De aanleg van de Joodse wijken in de nieuwe stad begon aan het einde van de 19e eeuw. Sommige wijken hebben hun oorspronkelijke charme behouden, en het is een waar genoegen er door te slenteren. Een aantal van deze wijken zijn Even Yisrael, de Duitse Kolonie, Yemin Moshe, Me’a She’arim, Machane Yisra’el, Nachla’ot, Nachalat Shiv’a, Ein Karem, Komemi’ut, Rechavia, de Bucharische Wijk en de Ethiopische Wijk. Er zijn in de stad nog veel meer interessante en unieke bezienswaardigheden uit verschillende periodes, zoals Armon HaNatsiv en de Promenade, de Munitieheuvel, Yad Vashem Holocaust Monument, Mishkenot Sha’ananim, het Klooster van het Kruis, het Elias klooster en het YMCA gebouw. Een aantal van de meer moderne bezienswaardigheden zijn het Hooggerechtshof, het Israël Museum, de Bijbelse Dierentuin, de Knesset, de Herzl Berg en de Machane Yehuda markt met haar ongeëvenaarde verscheidenheid aan boeiende geluiden, geuren en kleuren.

Mensen die ‘s avonds graag uitgaan, kunnen hun hart ophalen in het nachtleven van Jeruzalem, vooral in de Duitse Kolonie, het Ben Yehuda winkelcentrum, Nachalat Shiv’a, Shlomtsiyon Hamalka Street en de Russische buurt.

Liefhebbers van musea zullen blij zijn te ontdekken dat Jeruzalem bezaaid is met tientallen musea vol rijke tentoonstellingen, zoals het Israël Museum, het Natuurhistorisch Museum, het Bloomfield Wetenschapsmuseum, het Yad Vashem Holocaust Museum, het Rockefeller Museum, het Bijbelse Land Museum, het Islamitische Kunstmuseum, het Oude Jisjoev Hof Museum, het Armeense Museum en het Museum voor Italiaans Joodse Kunst.

Kinderen zullen genieten van de Time Elevator (een interactieve, driedimensionale presentatie over de geschiedenis van Jeruzalem), de grote Bijbelse dierentuin, Ein Ya’el – waar workshops worden aangeboden in Bijbelse kunstnijverheid, de Armon HaNatsiv tunnels, de prachtige botanische tuinen en de interactieve exposities in het Bloomfield Wetenschapsmuseum.

Aangezien Jeruzalem een stad is, die mensen van verschillende religies, tradities en etnische groepen hun huis mogen noemen, biedt de culinaire cultuur van de stad voor elk wat wils. Naast Boheemse gastronomische restaurants vindt u er eetgelegenheden waar de maaltijd langzaam wordt gekookt op oude fornuizen, stijlvolle koffiehuizen, etnische restaurants, kraampjes met snacks, en bars die pas in de avonduren tot leven komen. Naast een rijke verscheidenheid aan eetgelegenheden, biedt Jeruzalem ook heel veel verschillende soorten toeristische accommodatie, van luxe hotels tot goedkope jeugdherbergen.

Joodse feestdagen

De Joodse feestdagen worden in Israël officieel en landelijk gevierd. Het Jodendom heeft een eigen kalender, de Joodse kalender, die bestaat uit 12 maanden gebaseerd op de maancyclus. De Hebreeuwse maand begint met de eerste verschijning van de nieuwe maan.
Anders dan de Gregoriaanse kalender, waarin de dagen worden geteld van middernacht tot middernacht, worden de dagen van de Joodse kalender geteld van zonsondergang tot zonsondergang. Daarom begint de Sabbat ook op vrijdagavond (Erev Sabbat) en gaan bedrijven in Israël vrijdagmiddag vroeger dicht. De Sabbat eindigt op zaterdagavond (Motsaei Sabbat). Evenzo beginnen en eindigen de Joodse feestdagen bij zonsondergang.
Sommige feestdagen in Israël zijn religieuze feestdagen verbonden met het Jodendom, terwijl andere nationale feestdagen zijn, verbonden met de geschiedenis van de Staat sinds haar vestiging. De religieuze feestdagen worden meestal gevierd binnen de familie of gemeenschap. Religieuze Joden eerbiedigen de feestdagen volgens aloude tradities, gewoonlijk met speciale gebeden. Seculiere Joden vieren ook de feestdagen, maar in de loop der jaren ontstonden er in iedere familie verschillende gebruiken, met in de regel een grote feestmaaltijd als middelpunt.
Check op internet voor uw vertrek of uw vakantie samenvalt met een van de Joodse feestdagen. Wellicht dient u vanwege het Joodse feest rekening te houden met een sluiting van openbare ruimtes en/of gelegenheden.  ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​